بهروز بهادری، رئیس اداره ثبت اسناد و املاک دزفول، اعلام کرد که از ابتدای سال جاری تاکنون بیش از ۸۲۰ سند مالکیت برای ۱۱۸۸ هکتار از اراضی زراعی این شهرستان صادر شده است. این طرح برای پایان دادن به مشکلات قدیمی مالکان اراضی خرد اجرا شد؛ کسانی که سال‌ها به‌دلیل محدودیت‌های قانونی نتوانسته بودند سند رسمی دریافت کنند و حالا با این اقدام، امنیت حقوقی کشاورزان منطقه تقویت می‌شود.
تبصره ۹ ماده ۱۰ و ساماندهی اراضی خرد
اجرای قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول، راه جدیدی را برای ثبت زمینهای کشاورزی کوچک باز کرد. در دزفول، بسیاری از زمین‌ها طی سال‌های گذشته به‌دلیل معاملات متعدد یا تقسیمات خانوادگی به قطعات بسیار کوچکی تبدیل شده بودند. مالکان این اراضی با وجود اینکه سال‌ها از زمین‌هایشان بهره‌برداری می‌کردند، اما چون مساحت زمینشان از حدنصاب‌های قانونی کمتر بود، اجازه دریافت سند رسمی را نداشتند.
تبصره ۹ ماده ۱۰ این قانون امکان صدور سند مالکیت برای اراضی کشاورزی و باغی را حتی با مساحتی کمتر از حدنصاب‌های قانونی برای جلوگیری از خرد شدن اراضی، در صورت احراز شرایط فراهم کرده است.
البته برای استفاده از این فرصت قانونی، متقاضیان باید شرایط دقیقی را رعایت کنند. تصرف در زمین باید پیش از تصویب قانون، به‌صورت مشخص و مستقل صورت گرفته باشد. همچنین برای جلوگیری از سوءاستفاده‌ها، متقاضی یا افراد تحت تکفل او نباید مالک قطعات مجاور باشند.
یک نکته مهم این است که صدور سند برای زمینهای خرد، به معنای اجازه تغییر کاربری نیست. در این اسناد، کاربری زمین به‌طور صریح «زراعی یا باغی» درج می‌شود و هرگونه تفکیک یا تقسیم در آینده، تابع قوانین جاری خواهد بود.
ماده ۱۱ و تبدیل اسناد دفترچهای به حدنگار
فعالیت‌های اداره ثبت دزفول فقط به صدور اسناد جدید限 محدود نمی‌شود. در شش‌ماه نخست سال جاری، ۲۴۸۰ فقره سند مالکیت دفترچهای در این شهرستان به سند تکبرگ تبدیل شد که این روند بر اساس ماده ۱۱ قانون جامع حدنگار کشور پیش می‌رود.
اسناد دفترچهای قدیمی امروزه در دریافت خدمات ثبتی، بانکی و قضایی با محدودیت‌های زیادی روبرو هستند. تبدیل این اسناد به حدنگار باعث می‌شود کشاورزان راحت‌تر وام‌های بانکی بگیرند و در صورت بروز هرگونه دعوای ملکی، جایگاه حقوقی محکمی داشته باشند. هدف از سرعت بخشیدن به این روند، کاهش اختلافات ملکی در منطقه است؛ موضوعی که با تأکید بر کاهش دعاوی ملکی از طریق ثبت رسمی معاملات پیوند نزدیکی دارد.
رئیس واحد ثبتی دزفول از تمام مالکان اسناد دفترچهای خواست تا برای حفظ حقوق خود، هرچه سریع‌تر با مدارک هویتی و ملکی به دفاتر اسناد رسمی یا اداره ثبت اسناد و املاک مراجعه کنند تا مراحل تبدیل سندشان به حدنگار آغاز شود.
صدور اسناد برای اراضی خرد و جایگزینی اسناد دفترچهای با حدنگار، کشاورزان دزفول را از بلاتکلیفی نجات می‌دهد. این تحول اجازه می‌دهد مالکان برای سرمایه‌گذاری در زمینهای خود از خدمات بانکی استفاده کنند و از تداخلات ملکی یا تصرفات غیرقانونی پیشگیری شود.
پاسخ به پرسش‌های رایج
تعداد و مساحت اسناد صادر شده در دزفول چقدر است؟
از ابتدای سال جاری تاکنون بیش از ۸۲۰ سند مالکیت برای ۱۱۸۸ هکتار از اراضی زراعی دزفول صادر شده است.
آیا زمینهای کشاورزی با مساحت کم هم میتوانند سند بگیرند؟
بله، طبق تبصره ۹ ماده ۱۰ قانون الزام به ثبت رسمی معاملات، اگر شرایط احراز شود و برای جلوگیری از خرد شدن اراضی باشد، امکان صدور سند برای مساحتی کمتر از حدنصاب قانونی وجود دارد.
آیا دریافت سند برای زمینهای خرد، اجازه تغییر کاربری می‌دهد؟
خیر، صدور سند برای اراضی خرد به معنای مجاز بودن تغییر کاربری نیست و کاربری زراعی یا باغی در سند درج می‌شود.
چرا تبدیل سند دفترچهای به حدنگار ضروری است؟
چون اسناد دفترچهای در ارائه خدمات ثبتی، بانکی و قضایی محدودیت دارند و تبدیل آنها به سند تکبرگ یا حدنگار، این مشکلات را برطرف میکند.
